Ateroskleroz, halk arasında damar sertliği olarak bilinen ve kalp ile damar hastalıklarının en önemli nedenlerinden biri olan kronik bir hastalıktır. Hastalık, atardamarların iç yüzeyinde kolesterol, yağ, kalsiyum ve iltihap hücrelerinin zamanla birikmesi sonucu gelişir. Bu birikimler damar içinde aterosklerotik plak adı verilen sert yapılar oluşturur.

Zamanla damarlar daralır, sertleşir ve esnekliğini kaybeder. Bunun sonucunda organlara giden kan akımı azalabilir ve ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir.

Ateroskleroz Nasıl Gelişir?

Sağlıklı atardamarlar esnek yapıdadır ve kanın rahat bir şekilde dolaşmasını sağlar. Ancak yıllar içinde damar duvarında oluşan plaklar, damar iç çapının daralmasına neden olur.

Bu süreç ilerledikçe:

• Kan akımı azalabilir.
• Damarın esnekliği kaybolabilir.
• Organlara yeterli oksijen ve besin taşınamayabilir.
• Plakların yırtılması durumunda pıhtı oluşarak damarın tamamen tıkanmasına yol açabilir.

Ateroskleroz genellikle yavaş ilerler ve uzun yıllar belirti vermeyebilir.

Aterosklerozun Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler, hangi damarın etkilendiğine göre değişebilir.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Göğüs ağrısı (anjina)
• Nefes darlığı
• Yürürken bacaklarda ağrı (kladikasyon)
• Kol veya bacaklarda güçsüzlük
• Baş dönmesi
• Ani görme kaybı veya görme bozukluğu
• İnme belirtileri

Bazı kişilerde ilk belirti kalp krizi veya inme gibi ciddi bir olay olabilir.

Ateroskleroz Kimlerde Daha Sık Görülür?

Damar sertliği gelişme riskini artıran başlıca faktörler şunlardır:

• Yüksek kolesterol
• Hipertansiyon
• Diyabet
• Sigara ve tütün ürünlerinin kullanımı
• Obezite
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Sağlıksız beslenme
• İleri yaş
• Ailede erken yaşta kalp ve damar hastalığı öyküsü

Bu risk faktörlerinin bir arada bulunması hastalığın gelişme olasılığını artırabilir.

Ateroskleroz Hangi Hastalıklara Yol Açabilir?

Tedavi edilmediğinde veya kontrol altına alınmadığında ateroskleroz ciddi komplikasyonlara neden olabilir.

Bunlar arasında:

• Kalp krizi
• İnme (felç)
• Koroner arter hastalığı
• Periferik arter hastalığı
• Böbrek damar hastalığı
• Görme kaybına neden olabilecek damar tıkanıklıkları

yer alabilir.

Damar Sertliğinden Korunmak İçin Neler Yapılabilir?

Ateroskleroz riskini azaltmaya yardımcı olmak için:

• Sigara kullanmayın.
• Düzenli egzersiz yapın.
• Sebze, meyve ve tam tahıllardan zengin dengeli beslenin.
• Sağlıklı kilonuzu koruyun.
• Tansiyon, kolesterol ve kan şekeri değerlerinizi düzenli olarak takip ettirin.
• Düzenli sağlık kontrollerinizi ihmal etmeyin.

Ateroskleroz, yıllar içinde gelişen ancak erken dönemde önlem alınabildiğinde ilerlemesi yavaşlatılabilen önemli bir damar hastalığıdır.