Demir eksikliği, dünyada en sık görülen beslenme yetersizliklerinden biridir. Vücutta yeterli demir bulunmadığında hemoglobin üretimi azalır ve bunun sonucunda demir eksikliği anemisi (kansızlık) gelişebilir.

Demir, kırmızı kan hücrelerinin oksijen taşıma görevini yerine getirebilmesi için gerekli temel minerallerden biridir. Eksikliği; halsizlik, yorgunluk, nefes darlığı, çarpıntı ve dikkat dağınıklığı gibi birçok belirtiye neden olabilir.

Demir Eksikliği Neden Olur?

Demir eksikliğinin altında tek bir neden olmayabilir. Bu nedenle demir eksikliği saptanan kişilerde altta yatan neden mutlaka araştırılmalıdır.

1. Yetersiz Demir Alımı

Demir açısından zengin besinlerin yeterince tüketilmemesi en sık nedenlerden biridir.

Özellikle;

• Kırmızı et
• Sakatat
• Baklagiller
• Yeşil yapraklı sebzeler

yetersiz tüketildiğinde demir eksikliği gelişme riski artabilir.

2. Demir Emiliminin Bozulması

Bazı mide ve bağırsak hastalıkları, alınan demirin emilimini azaltabilir.

Bunlar arasında:

• Çölyak hastalığı
• Mide hastalıkları
• İnce bağırsak hastalıkları
• Bazı mide ameliyatları

yer alabilir.

3. Kan Kaybı

Sürekli veya tekrarlayan kan kaybı, demir eksikliğinin önemli nedenlerinden biridir.

Özellikle;

• Yoğun adet kanamaları
• Mide ülseri
• Bağırsak polipleri
• Hemoroid
• Sindirim sistemi kanserleri

gibi durumlar araştırılması gereken nedenler arasındadır.

4. Gebelik ve Emzirme Dönemi

Gebelikte bebeğin gelişimi nedeniyle demir ihtiyacı artar. Emzirme döneminde de annenin demir gereksinimi normalden daha yüksek olabilir.

Bu nedenle gebelik sürecinde düzenli hekim kontrolü ve gerekli görüldüğünde demir desteği önemlidir.

5. Kronik Hastalıklar

Bazı kronik hastalıklar da demir eksikliğine veya kansızlığa yol açabilir.

Bunlar arasında:

• Kronik böbrek hastalığı
• Uzun süreli enfeksiyonlar
• Bazı romatizmal ve sistemik hastalıklar

bulunmaktadır.

Demir Eksikliği Nasıl Araştırılır?

Demir eksikliği yalnızca kan değerlerinin düşmesi olarak değerlendirilmemelidir.

Altta yatan nedenin belirlenmesi amacıyla hekim tarafından gerekli görüldüğünde;

• Kan testleri
• Ferritin ve demir düzeyi ölçümleri
• Gerektiğinde mide ve bağırsak değerlendirmeleri

planlanabilir.

Tedavinin başarılı olabilmesi için yalnızca demir eksikliğinin giderilmesi değil, eksikliğe neden olan durumun da belirlenmesi gerekir.